FİFD nədir və kredit faizindən nə ilə fərqlənir?

FİFD — faktiki illik faiz dərəcəsi — kredit üzrə xalis əldə etdiyiniz vəsaitlə gələcək ödənişləri eyni ölçüdə müqayisə etməyə kömək edir. Nominal faizlə yanaşı uyğun komissiya və tutulmalar da hesablamaya təsir edir. Öz şərtlərinizi FİFD kalkulyatoruna daxil edə bilərsiniz.

Nominal faiz və FİFD arasındakı fərq

Nominal faiz borc qalığına tətbiq edilən dərəcədir. FİFD isə ödəniş axınlarının vaxtını və qaydaya daxil olan xərcləri nəzərə alır. Məsələn, müqavilə məbləği 10 000 AZN olduğu halda 100 AZN komissiya əvvəlcədən tutulursa, istifadə etdiyiniz xalis vəsait 9 900 AZN-dir. Aylıq ödənişin 10 000 AZN üzrə qalması pulun faktiki qiymətini artırır.

FİFD ümumi faiz məbləğinin kredit məbləğinə bölünməsi deyil. Ümumi faiz manatla bütün müddətin xərcidir, FİFD isə pul axınlarından tapılan illik dərəcədir. Aylıq ödənişi və manatla faiz xərcini kredit kalkulyatorunda ayrıca görün.

FİFD necə hesablanır?

Rəsmi qaydanın bərabər aylıq interval modelini belə yaza bilərik: S = Σ Aₖ / (1 + x/12)ᵏ. S xalis vəsait, Aₖ müvafiq ayın ödənişi, k ayın sıra nömrəsi, x onluq şəklində illik dərəcədir. Naməlum dərəcə iterativ üsulla tapılır.

Bu modeldə aylıq pul axını dərəcəsi i tapıldıqdan sonra illik göstərici 12 × i olur. (1+i)¹²−1 ilə hesablanan mürəkkəb illik dərəcə ayrıca göstəricidir. İkisini eyni adla müqayisə etmək nəticəni dəyişir. Kalkulyatorumuz bərabər aylıq ödənişləri və uyğun xərclərin başlanğıcda tutulmasını fərz edir.

10 000 AZN kreditdə komissiyanın təsiri

Nominal illik faiz 12%, müddət 36 ay olduqda aylıq annuitet ödəniş təxminən 332,14 AZN-dir. Aşağıdakı ilkin xərclərin rəsmi qaydaya daxil olan tutulmalar olduğu fərz edilir. Bunlar bank təklifi deyil.

Aylıq ödəniş dəyişməsə də xalis istifadə olunan məbləğ azaldığı üçün FİFD yüksəlir. Hesablamada ödənişin tam dəqiqlikdəki qiymətindən istifadə olunub, cədvəldə rəqəmlər qəpiyə yuvarlaqlaşdırılıb. Bankın yuvarlaqlaşdırma qaydası və ödəniş tarixləri fərq yarada bilər.

Hər məcburi xərc FİFD-yə daxildirmi?

Xeyr. Rəsmi qaydanın Əlavə 2, B hissəsi bəzi xərcləri istisna edir. Qanunvericilikdən irəli gələn notarial və icbari sığorta xərcləri, kreditin əldə edilməsini məhdudlaşdırmayan və ya banka əvvəlcədən məlum olmayan sığorta haqları belə istisnalara nümunədir. Gecikməyə və borcalanın sonrakı seçiminə bağlı bəzi ödənişlər də ayrıca qiymətləndirilir.

Ona görə sığorta sahəsinə bütün sığorta xərclərini avtomatik toplamayın. Müvafiq tutulmanın FİFD-yə daxil olub-olmadığını bankın təqdim etdiyi sənəddən və rəsmi qaydadan dəqiqləşdirin. Büdcə planında isə FİFD-yə daxil edilməyən xərc də real pul çıxışı olaraq qala bilər.

İki təklifi müqayisə etmək üçün hansı məlumatlar lazımdır?

1. Eyni məbləğ və müddət üzrə nominal faizi və FİFD-ni qeyd edin.
2. Əlinizə keçəcək xalis vəsaiti və başlanğıc tutulmaları ayrıca yazın.
3. Aylıq ödənişləri və ümumi geri ödənişi manatla müqayisə edin.
4. Sığortanın, komissiyanın və digər xidmətlərin ödəniş vaxtını dəqiqləşdirin.
5. Gecikmə və erkən ödəniş şərtlərini ayrıca oxuyun.

Fərqli müddətləri plan müqayisəsi alətində yoxlayın. Aşağı aylıq ödəniş daha uzun müddət hesabına yaranırsa, ümumi xərc arta bilər. Aylıq öhdəliyin gəlirə təsirini borc yükü kalkulyatorunda ölçün.

Bu kalkulyator nəyi nəzərə almır?

Güzəşt dövrü, qeyri-bərabər tarixlər, dəyişən faiz və gələcək aylarda ayrıca tutulan xidmət haqları bu sadələşdirilmiş formaya daxil deyil. Belə müqavilələr üçün bankın rəsmi cədvəli ilə hesablamanı tutuşdurun. FİFD uyğunluq və kredit təsdiqi göstəricisi deyil.

Mənbələr və hesablama qeydi

Rəsmi əsas: Banklarda kredit risklərinin idarə edilməsi Qaydası, Əlavə 2. Müqavilədən əvvəl məlumatların müqayisəsi üçün Mərkəzi Bankın istehlak krediti üzrə standart məlumatlandırma forması da faydalıdır. Mənbələr 20 oktyabr 2026-cı ildə yoxlanılıb. Cədvəllər saytın öz riyazi hesablamalarıdır; fərziyyələr metodologiyada açıqlanır.